ICC Hall of Fame: ભારતીય ક્રિકેટર વિનુ માંકડનો ‘આઈસીસી હોલ ઓફ ફેમ’માં સમાવેશ

આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ કાઉન્સિલ (આઈસીસી) એ ભારતના ભૂતપૂર્વ ક્રિકેટર વિનુ માંકડ સહિતના દિગ્ગજ ખેલાડીઓને તેની ‘હોલ ઓફ ફેમ’ યાદીમાં સામેલ કર્યા, જેમાં ક્રિકેટની શરૂઆતથી પાંચ યુગના દરેક ખેલાડીનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત તેઓનો ઈંગ્લેન્ડના ટેડ ડેક્સ્ટરનો પણ સમાવેશ કરાયો છે .

જે ખેલાડીઓની આ યાદી બંનાવવમાં છે તેમાં પ્રારંભિક યુગ (1918 પહેલા) માટે દક્ષિણ આફ્રિકાના ઓબ્રે ફોકનર અને ઓસ્ટ્રેલિયાના મોન્ટી નોબલ, બંને પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ (1918–1945), વેસ્ટ ઇન્ડીઝના સર લેરી કોન્સ્ટેન્ટાઇન અને ઓસ્ટ્રેલિયાના સ્ટેનનો સમાવેશ કરે છે.

આ 10 ક્રિકેટરોએ ટેસ્ટ ક્રિકેટના ઈતિહાસમાં અભૂતપૂર્વ યોગદાન આપ્યું છે. આ 10 ખેલાડીઓને સામેલ કરવાની સાથે આ પ્રતિષ્ઠિત યાદીમાં સામેલ થનારા ક્રિકેટરોની સંખ્યા 103 થઈ ગઈ છે. ભારતના લેફ્ટ આર્મ સ્પિનર વિનુ માંકડને આઈસીસી હોલ ઓફ ફેમમાં સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. તેમાં પાંચ યુગોના 10 ખેલાડીઓને જગ્યા આપવામાં આવી છે.

વિનુ માંકડની બે વર્લ્ડ વોર બાદના યુગ માટે પસંદગી કરવામાં આવી છે. આ યુગ 1946થી લઈને 1970 સુદીનો છે. વિનુ માંકડ સિવાય ઈંગ્લેન્ડના ટેડ ડેક્સ્ટરને પણ આ યુગ દરમિયાન આઈસીસી હોલ ઓફ ફેમમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. વિનુ માંકડની વાત કરીએ તો તેમણે 44 ટેસ્ટ મેચ રમી છે. જેમાં માંકડે 31.47ની એવરેજથી 2109 રન બનાવ્યા હતા. તેમણે આ દરમિયાન 162 વિકેટ પણ ઝડપી હતી. તેમની ગણના ભારતના મહાન ઓલરાઉન્ડરોમાં થાય છે.

વર્ષ 1952માં લોર્ડસમાં વિનુ માંકડે ઈંગ્લેન્ડ સામે 72 અને 184 રન બનાવ્યા હતા. આ સિવાય તેમણે મેચમાં 97 ઓવર ફેંકી હતી. તેઓ ટેસ્ટ ક્રિકેટમાં દરેક નંબર પર બેટિંગ કરનાર ત્રણ ક્રિકેટરોમાંથી એક છે. માંકડે બાદમાં ભારતના મહાન બેટ્સમેન સુનિલ ગાવસ્કરને કોચિંગ આપ્યુ. સુનિલ ગાવસ્કર પહેલાથી જ આઈસીસી હોલ ઓફ ફેમમાં સામેલ છે. જે પાંચ યુગોના બે-બે ખેલાડીઓને હોલ ઓફ ફેમમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા છે તે યુગોમાં પ્રારંભિક ક્રિકેટ યુગ (1918 પહેલાં), યુદ્ધ સમયનો યુગ (1918-1945), યુદ્ધ પછીનો યુગ (1946-1970), વનડે યુગ (1971-1995) અને આધુનિક યુગ (1996-2016) સામેલ છે.

માંકડને ‘હોલ ઓફ ફેમ’ માં સામેલ થવા પર સુનિલ ગાવસ્કરે કહ્યું હતું કે, વિનું માંકડનો વારસોએ છે કે, તે દરેક ખેલાડીને કહેતો હતો કે, જે ભારત માટે ક્રિકેટ રમવાનું સપનું છે તે પોતાને માને છે. તે આત્મવિશ્વાસનો પ્રબળ પ્રસ્તાવક હતો. ”એક મતદાન અકાદમી આઇસીસી ‘હોલ ઓફ ફેમ’ માં સામેલ થયેલા લોકોને પસંદ કરે છે. એકેડેમીમાં ‘હોલ ઓફ ફેમ’ ના સક્રિય સભ્યો, એફઆઇસીએના પ્રતિનિધિ, અગ્રણી ક્રિકેટ પત્રકારો અને આઇસીસીના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ શામેલ છે. વોટીંગ લાઇન મતદાન દ્વારા પાંચેય યુગના ખેલાડીઓની પસંદગી કરવામાં આવી હતી.

તેઓ ઓપનર અને ડાબા હાથનો સ્પિનર ​​હતા. તેની સૌથી યાદગાર મેચ 1952 માં લોર્ડ્સમાં ઇંગ્લેન્ડ સામે હતી. આ મેચમાં 72 અને 184 રનની ઇનિંગ્સ સાથે 97 ઓવર ફેંકી દેવામાં આવી હતી. તે તેમની ટેસ્ટ કારકિર્દી દરમિયાન દરેક સ્થાન પર બેટિંગ કરવા માટે માત્ર ત્રણ ક્રિકેટરોમાંના એક છે. બાદમાં તેમણે મુંબઈના બીજા મહાન ક્રિકેટરને કોચિંગ આપ્યું અને બાદમાં આઈસીસી ‘હોલ ઓફ ફેમ’ ના સભ્ય, સુનિલ ગાવસ્કર બન્યા.

1947માં સૌપ્રથમવાર વિનુ માંકડે ઓસ્ટ્રેલિયાના બિલ બ્રાઉનને માંકડેડ આઉટ કર્યો હતો ત્યારથી એ માંકડેડ તરીકે ઓળખાય છે

માંકડેડ શું છે તેમાં પ્લેયર્સને કેવી રીતે આઉટ કરવામાં આવે છે?

કોઈપણ બોલર બોલ રિલીઝ કરે એ પહેલાં નોન-સ્ટ્રાઇકર એન્ડ પર જ ક્રિકેટર હોય તે ક્રિઝની બહાર હોય તો તેને બોલર આઉટ કરી શકે છે

એમનું પુરું નામ મૂળવંતરાય હિંમતલાલ માંકડ હતું. તેઓ પ્રારંભિક બેટસમેન અને ધીમા ડાબોડી બોલર તરીકે રમતા હતા. એમણે ભારત તરફથી ૪૪ ટેસ્ટ રમી ૨૧૦૯ રન નોંધાવ્યા હતા તેમ જ ૩૨.૩૨ રનની સરેરાશથી ૧૬૨ વિકેટ ઝડપી હતી. તેમણે ઈ. સ. ૧૯૫૬ના વર્ષમાં પ્રારંભિક બેટધર તરીકે પંકજ રોય સાથે પહેલી વિકેટની ભાગીદારીમાં ૪૧૩ રનનો જુમલો ખડકી વિશ્વવિક્રમ નોંધાવ્યો હતો, જે બીજાં ૫૨ વર્ષ સુધી અકબંધ રહ્યો હતો. તેઓ વિશ્વના જૂજ ખેલાડીઓ પૈકીના એક હતા, કે જેમણે દરેક ક્રમે બેટિંગ કરી હોય.

IPL-2020 ની 20મી ઓવરમાં રવિચંદ્રન અશ્વિને રોયલ ચેલેન્જર્સ બેંગ્લોરને દુબઇ ખાતે 59 રને હરાવ્યું હતું ત્યારે બેંગ્લોર ના ઓપનર એરોન ફિન્ચને “માંકડેડ” કરવાની જગ્યાએ એક વાર વોર્નિંગ આપવામાં આવી હતી.

મેચની ત્રીજી ઓવરના ચોથા બોલ દરમિયાન અશ્વિન બોલ રિલીઝ કરે એ પહેલાં નોન-સ્ટ્રાઇકર એન્ડ પર ફિન્ચ ક્રિઝની બહાર જતો રહ્યો હતો. અશ્વિને સીઝન પહેલાં કહ્યું હતું કે તે હંમેશાં માંકડેડ કરવાનું ચાલુ રાખશે, પરંતુ તેણે ગઈકાલે ફિન્ચને પ્રથમ વોર્નિંગ આપીને જવા કેમ દીધો? મેચ પછી અશ્વિને પોતે ટ્વીટ કરીને આ અંગે જવાબ આપ્યો. તેણે પોન્ટિંગને ટેગ કરતાં કહ્યું હતું કે “મેં 2020ની પહેલી અને છેલ્લી વોર્નિંગ આપી દીધી છે. હવે પછી મને ના કહેતા.