અગ્નિપથના રસ્તે ચાલીને અગ્નિવીરો માટે કેવી તકો સર્જાશે?

અગ્નિવીરો પાસે 4 વર્ષ બાદ હશે ‘તકનો મહાસાગર’: વિવિધ ક્ષેત્રમાં  પ્રાધાન્ય આપવાની સાથે તેઓને આર્થિક ઉત્થાન માટે સક્ષમ બનાવવાનો પણ માસ્ટર પ્લાન

અગ્નિપથ’ યોજના હેઠળ ચાલુ વર્ષે 17.5 વર્ષથી 23 વર્ષની વયના 46,000 જવાનોને આર્મી, નેવી અને એરફોર્સમાં ભરતી કરવાની જાહેરાત સરકાર દ્વારા કરવામાં આવી છે. ગૃહ મંત્રાલયે આ મુદ્દે કહ્યું છે કે દેશના યુવાનોના ઉજ્જવળ ભવિષ્ય માટે અગ્નિપથ યોજના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની દીર્ઘદ્રષ્ટિનું પરિણામ છે. સરકારે ભારતીય સૈન્યની ત્રણેય પાંખમાં સૈનિકોની ભરતી પ્રક્રિયામાં ધરમૂળથી પરિવર્તન કરતાં ’અગ્નિપથ’ યોજના રજૂ કરી છે. આ સ્કીમ હેઠળ ટૂંકાગાળાના કોન્ટ્રાક્ટના આધારે આર્મી, નેવી અને એરફોર્સમાં ’અગ્નિવીર’ જવાનોની ભરતી કરાશે. આ યોજના હેઠળ ભરતી થયેલા સૈનિકોમાંથી 25 ટકા સૈનિકોની કાયમી સ્તરે સૈન્યમાં ભરતી કરવામાં આવશે. જો કે આ યોજનાનો દેશભરના વિરોધ પણ જોવા મળી રહ્યો છે. ત્યારે સરકાર આ મામલે ફેલાયેલી ગેરસમજણને દૂર કરવાના પ્રયાસો કરી રહી છે અને અગ્નિવિરોને 4 વર્ષની નોકરી બાદ કેવી તકો મળશે તે અંગે પ્રચાર પ્રસાર કરી રહી છે.

ગૃહ મંત્રાલય

ગૃહ મંત્રાલયે કેન્દ્રીય સશસ્ત્ર પોલીસ દળો અને આસામ રાઈફલ્સમાં ભરતી માટે 10% ખાલી જગ્યાઓ પણ અનામત રાખી છે. અલગથી, મંત્રાલયે જાહેરાત કરી છે કે તે  સીએપીએફ અને આસામ રાઈફલ્સમાં ભરતી માટે નિર્ધારિત ઉપલી વય મર્યાદા કરતાં વધુ અને વધુ ત્રણ વર્ષની છૂટ આપશે. અગ્નિવીરોની પ્રથમ બેચ માટે વયમાં 5 વર્ષની છૂટછાટ આપવામાં આવશે.

શિક્ષણ મંત્રાલય

મંત્રાલય અગ્નિવીરોએ તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન મેળવેલી કૌશલ્ય પ્રશિક્ષણને માન્યતા આપવા માટે સંરક્ષણ કર્મચારીઓની સેવા માટે વિશેષ ત્રણ વર્ષનો કૌશલ્ય-આધારિત ગ્રેજ્યુએટ ડિગ્રી પ્રોગ્રામ શરૂ કરશે. ઇગનું  દ્વારા ડિઝાઇન કરાયેલ આ પ્રોગ્રામ હેઠળ, અંડરગ્રેજ્યુએટ ડિગ્રી માટે જરૂરી 50% ક્રેડિટ કૌશલ્ય તાલીમમાંથી આવશે -જેમાં તકનીકી અને બિન-તકનીકી બંને તાલીમ- અગ્નિવીરને પ્રાપ્ત થશે, અને બાકીના 50% અભ્યાસક્રમોમાંથી આપવામાં આવશે.  અલગથી, નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ઓપન સ્કૂલિંગ  10મા ધોરણના પાસ આઉટ અગ્નિવિરોને તેમનું શિક્ષણ આગળ ધપાવવા અને 12મા ધોરણનું પ્રમાણપત્ર મેળવવા માટે સક્ષમ કરવા માટે એક વિશેષ કાર્યક્રમ શરૂ કરશે.

સાહસિકતા અને નોકરીઓ માટે કૌશલ્ય વિકાસ

સ્કિલ ઈન્ડિયા અને કૌશલ્ય વિકાસ અને સાહસિકતા મંત્રાલય વિદ્યાર્થીઓને નોકરીઓ માટે વધુ સારી રીતે અનુકુળ બનાવવા માટે વધારાના કૌશલ્યોમાં તાલીમ આપવા માટે દળો સાથે મળીને કામ કરશે. સેવામાં હોય ત્યારે અગ્નિવિરોને સ્કીલ ઈન્ડિયા પ્રમાણપત્ર મળશે, જે તેમને ઉદ્યોગસાહસિકતા અને નોકરીની ભૂમિકાઓમાં ઘણી વૈવિધ્યસભર તકોને અનુસરવા સક્ષમ બનાવશે

નાણા મંત્રાલય

મુદ્રા અને સ્ટેન્ડ અપ ઈન્ડિયા જેવી યોજનાઓનો લાભ અગ્નિવીરોને તેમના કાર્યકાળ પછી બિઝનેસ સ્થાપવા માટે લોન સહાય પૂરી પાડવા માટે આપવામાં આવશે. ડીઓટી ઓપ્ટિકલ ફાઈબર મેન્ટેનન્સ, ફાઈબર ટુ હોમ, ગ્રાહક ઈન્ટરફેસ વગેરે ક્ષેત્રોમાં રોજગારીની તકો પૂરી પાડશે.

નૌ સેના

પોર્ટ શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય હેઠળના ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઑફ શિપિંગએ ભારતીય નૌકાદળ સાથે મળીને મર્ચન્ટ નેવીમાં અગ્નિવીરોને સરળ રીતે સામેલ કરવા માટે એક પદ્ધતિની જાહેરાત કરી છે. આ હેઠળ, એમઓપીએસડબ્લ્યુએ અગ્નિવીરોને નૌકાદળ સાથેના તેમના કાર્યકાળ પછી મર્ચન્ટ નેવીમાં વિવિધ ભૂમિકાઓમાં સંક્રમણ માટે છ આકર્ષક સેવા માર્ગોની જાહેરાત કરી છે.

રાજ્ય પોલીસ દળ

ઘણી રાજ્ય સરકારોએ જાહેરાત કરી છે કે અગ્નિવીરોને રાજ્ય પોલીસ દળોમાં તેમના કાર્યકાળ પછી ખાલી જગ્યાઓ ભરવામાં પ્રાધાન્ય આપવામાં આવશે.  સરકારોએ જણાવ્યું હતું કે સશસ્ત્ર દળો દ્વારા અગ્નિવીરોને આપવામાં આવતી તાલીમ અને શિસ્તથી રાજ્ય પોલીસ દળોને ઘણો ફાયદો થશે અને બળવો, નક્સલવાદ અને કુદરતી આફતોનો સામનો કરવામાં તેમની ક્ષમતાઓમાં ઘણો વધારો થશે.

ઉદ્યોગો આ ઉપરાંત, ઘણા મોટા ઉદ્યોગો અને કોર્પોરેટ હાઉસએ પણ સશસ્ત્ર દળોમાં અગ્નિવીર તરીકેનો કાર્યકાળ પૂર્ણ કરનારા યુવાનોમાં રસ દાખવ્યો છે. મહિન્દ્રા ગ્રૂપના ચેરમેન આનંદ મહિન્દ્રાએ જણાવ્યું છે કે જૂથ “પ્રશિક્ષિત અને સક્ષમ” અગ્નિવિરોની ભરતી કરશે.